Protestantse Kerk in Nederland
Protestantse Gemeente Oostzaan
 
 
Kolen of Kazen in het Oostzaanse Wapen ? Welnee ! Kolen of Kazen in het Oostzaanse Wapen ? Welnee !

In Kompas van 25 augustus 2016  is een beschrijving over het wapen van Oostzaan en haar oorsprong opgenomen.  Een prima verslag dat voor velen die hier niet bekend mee zijn een nieuwtje zal blijken.

In het wapen staan op een drietand (een greep) een drietal kazen of kolen. Zoals het artikel vertelt is de oorsprong hiervan te vinden in een gevecht tussen  Oostzaners en Spanjaarden tijdens de 80 – jarige oorlog waar de Oostzaners  door en greep in het ruim van een Spaans  schip te steken 3 kazen (of kolen) naar boven haalden. Een ander verhaal is gebaseerd op het z.g. ‘spade steken’ waarbij een armlastige boer onder toezicht van de schout en schepenen en spade in grond stak om hiermee aan te geven  dat hij zijn land niet meer kon onderhouden.
Beiden zijn  mooie verhalen, maar ik betwijfel of ze waar zijn.

De oorsprong van het wapen van Oostzaan ligt in een verder verleden.


In de vroege middeleeuwen bestond er de  Banne Oostzaan, een rechtseenheid waarvan de oppervlakte min of meer gelijk was aan de latere polder Oostzaan. Binnen deze Banne bevonden zich drie kerken, de Catharinakerk in Oostzaan, de Maria Magdalenakerk in het Kalf bij Haaldersbroek en een kapel in Oostzaandam. Het was de tijd vòòr de Reformatie, dus alles was Katholiek.

De Catharinakerk was de leidende kerk in de Banne. Beiden andere kerken waren hier aan ondergeschikt en de macht van de Catharinakerk was groot.  Zo beheerde de kerk de dijken en ontving inkomsten uit de Sluisvisserij in Zaandam.  Velen hoorden bij de kerk, logisch, want als je ouder werd en niet meer kon werken, of armlastig werd dan was je afhankelijk van de kerk. Sociale voorzieningen zoals we die nu kennen bestonden gewoon niet.

Nu bestaat er een Kerkstempel.
Het oorspronkelijke stempel is in de loop der tijd zoek geraakt, maar en afdruk bestaat er wel. Het is een stempel van de Catharinakerk en op de rand van het stempel staat de tekst: 
Filum Triplicatum Non Cito Abrumpitir hetgeen Latijn is en betekent:
Een drievoudig snoer wordt niet spoedig verbroken. (Prediker 4 vers 12).


Het is zeer waarschijnlijk dat  dit stempel met deze tekst de drie kerken in de Banne Oostzaan symboliseert.  En om deze waarschijnlijkheid tot een bijna  zekerheid te verheffen : In de Maria Magdalenakerk aan het Kalf is een lezenaar aanwezig met hetzelfde wapen. Gegeven het grote belang van de Catharinakerk voor de middeleeuwse Oostzaanse gemeenschap is zo goed als zeker dat het wapen dat in dit stempel staat in de loop der tijd het wapen van gemeente Oostzaan is geworden.

Ik acht het dan ook zeer waarschijnlijk dat het Wapen van Oostzaan niets te maken heeft met kolen of kazen, - dat zijn leuke latere invullingen - maar het is ontstaan als symbool van drie kerken in de Banne Oostzaan.

Jan de Waal
 

terug
 
 
 
 

Kerkdienst:
datum en tijdstip 16-12-2018 om 10.00 uur

Voorganger:
Ds. Carola Dahmen
meer details

 
Kerkdienst Gemist?
09-12-2018
 
Kerkbuurten

  

   Nov - half dec 2018
 
 
Rock Solid
 
Rock Solid Friends
 
 
Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.